zamknij

Wiadomości

Łódź przypomina swojego bohatera. Kim był kpt. Stefan Pogonowski?

2018-08-10, Autor: Redakcja / mat. UMŁ

Portret i wiele innych pamiątek związanych z kapitanem Stefanem Pogonowskim pokazała jego siostrzenica Zofia Jakubowicz podczas spotkania w Muzeum Tradycji Niepodległościowych. Jak opowiada, Krzyż Virtuti Militari, przyznany kapitanowi Pogonowskiemu pośmiertnie, przypiął do jego zdjęcia w 1921 roku gen. W. Sikorski. Od tego czasu order nigdy nie był z portretu zdjęty.

Spotkanie w muzeum zorganizowano w związku z ogłoszeniem Stefana Pogonowskiego Bohaterem Miesiąca Sierpnia w ramach projektu prowadzonego przez miasto pod hasłem: „12 Bohaterów na 12 Miesięcy Stulecia Niepodległości”. Mówił o tym podczas spotkania w muzeum wiceprezydent Łodzi, Krzysztof Piątkowski, przypominając, że Stefan Pogonowski wsławił się bohaterskim atakiem na Sowietów podczas Bitwy Warszawskiej 1920 roku, znacząco przyczyniając się do zwycięstwa Polaków. Czczony przed wojną jako jeden z największych bohaterów był w ciągu ostatnich dziesięcioleci niemal całkowicie zapomniany. 

Reklama

Stąd inicjatywa, by Stefan Pogonowski był Bohaterem Sierpnia, miesiąca w którym obchodzona jest rocznica Bitwy Warszawskiej, w którym obchodzi się też Święto Wojska Polskiego. W akcję przywracania pamięci o kapitanie Pogonowskim włączyło się również Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. Organizowane tu corocznie 15 sierpnia obchody święta Wojska Polskiego odbędą się tym razem pod hasłem „Dzień ze Stefanem Pogonowski” (program niżej).  

Zofia Jakubowicz przypomniała, że  jest siostrzenicą dwóch bohaterów wojny polsko-rosyjskiej 1919-1921 roku, bo jej wujami byli bracia Pogonowscy: Stefan i Stanisław. Stefan służył w 28 Pułku Strzelców Kaniowskich, jego brat w 29 Pułku Strzelców Kaniowskich. Obaj walczyli w Bitwie Warszawskiej 1920 roku, Stefan poległ pod Radzyminem podczas ataku na bolszewików w nocy z 14 na 15 sierpnia 1920 r. Obaj są kawalerami orderu Virtuti Militari (Stefana odznaczono tym orderem dwukrotnie) i wielu innych odznaczeń, przyznanym im za odwagę i zasługi w walce. Pani Zofia podczas spotkania w Muzeum Tradycji Niepodległościowych pokazała wiele unikalnych fotografii i pamiątek po swoich wujach.

Pamięć Stefana Pogonowskiego postanowili wskrzesić pomysłodawcy budowy jego pomnika w Łodzi. Z inicjatywy łódzkiego adwokata, Piotra Paduszyńskiego utworzyli Komitet Społeczny Budowy Pomnika Kapitana Pogonowskiego. 

Dzień ze Stefanem Pogonowskim, Święto Wojska Polskiego w Muzeum Tradycji Niepodległościowych

15.08.2018, godz. 10.00-15.00
10.00-15.00  Pokazy z Grupą Rekonstrukcji Historycznej Łódź 1914 r.
10.00-15.00  Stoisko warsztatowe z puzzlami do układania i mini zabawą
Odszukaj Artefakt
13.00 Spotkanie z p. Zofią Jakubowicz, siostrzenicą kpt. S. Pogonowskiego, która opowie o historii wuja i zaprezentuje rodzinne pamiątki
14.15 Spacer po Łodzi: „Śladami Stefana Pogonowskiego

Akcja „12 Bohaterów na 12 miesięcy stulecia niepodległości”

W ramach obchodów stulecia odzyskania przez Polskę Niepodległości Miasto Łódź co miesiąc przypomina sylwetkę jednego łodzianina, który zasłużył się dla wolności Polski lub wielkości Łodzi. Od początku roku Miasto uczciło w ten sposób Edmunda Orlika (styczeń), Marię Piotrowiczową (luty), Aleksego Rżewskiego (marzec), Jana Karskiego (kwiecień), Rajmunda Rembielińskiego (maj), Jerzego Szletyńskiego (czerwiec) i Leopolda Skulskiego (lipiec). 

Pomnik kpt. Pogonowskiego i komitet społecznym budowy pomnika

Czarny kamienny obelisk, rozcinający jak szabla bryłę czerwonego granitu, symbolizującą atakujących Warszawę Sowietów. Tak ma wyglądać pomnik kapitana Stefana Pogonowskiego, który stanie w Łodzi. Inicjatorem jego budowy jest Piotr Paduszyński, łódzki prawnik. Pomysłem zainteresował kilku znajomych i przyjaciół – wspólnie postanowili utworzyć Komitet Społeczny Budowy Pomnika kapitana Stefana Pogonowskiego. Pieniądze na budowę pomnika mają pochodzić ze zbiórki publicznej, o finansowe wsparcie projektu komitet zabiega przede wszystkim wśród łódzkich firm, łódzkiego biznesu, kupców.

Pomnik, na prośbę komitetu, zaprojektował Zbigniew Dudek, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Profesor podjął się także wykonania pomnika (rozpoczynają się pierwsze prace, finansowane z już zebranych funduszy, trwa zbiórka brakujących pieniędzy). Propozycję postawienia pomnika kpt. Pogonowskiemu zaakceptowała Rada Miejska w Łodzi, która bez głosów sprzeciwu przyjęła uchwałę w sprawie budowy pomnika i jego lokalizacji (ma stanąć na skwerze u zbiegu ul. Pogonowskiego i Legionów). Pomnik powstaje pod hasłem „Kapitan Pogonowski – bohater, który łączy".

Członkowie komitetu spotkali się z p. Zofią Jakubowicz, siostrzenicą kpt. Stefana Pogonowskiego – nadano jej godność Członka Honorowego komitetu. Do współpracy zaproszono również Stowarzyszenie Historyczne „Strzelcy Kaniowscy”, które działa w Łodzi od 2003 roku i skupia miłośników historii Wojska Polskiego z okresu II RP.

Kapitan Stefan Pogonowski

Łodzianin, jeden z największych bohaterów Bitwy Warszawskiej 1920 roku. Zginął w nocy z 14 na 15 sierpnia 1920 roku, prowadząc atak I Batalionu 28 Pułku Strzelców Kaniowskich, którym dowodził, na wielokrotnie liczniejsze siły bolszewików przechodzących niedaleko Warszawy przez lukę w linii polskiej obrony. Zaskoczeni Sowieci wpadli w panikę, zaczęli do siebie strzelać, wycofywać się. Gen. Lucjan Żeligowski, dowódca dywizji, w której skład wchodził batalion porucznika Pogonowskiego twierdził, że atak żołnierzy Pogonowskiego zdecydował o wyniku bitwy, był jej punktem zwrotnym. Stefan Pogonowski w okresie międzywojennym był czczony jako jeden z największych bohaterów wojny polsko-rosyjskiej 1919-1921, po II wojnie światowej został całkowicie zapomniany.

Zofia Jakubowicz, siostrzenica kpt. Stefana Pogonowskiego

Zofia Jakubowicz, z d. Szutowicz. Urodziła się w 1935 roku w Wilnie. Jej mama, Anna, była siostrą kapitana Stefana Pogonowskiego i st. sierżanta Stanisława Pogonowskiego. Stefan służył w 28 Pułku Strzelców Kaniowskich, jego brat w 29 Pułku Strzelców Kaniowskich. Obaj walczyli w Bitwie Warszawskiej 1920 roku. Stefan poległ pod Radzyminem, gdzie wsławił się bohaterskim atakiem na Sowietów, znacząco przyczyniając się do zwycięstwa Polaków w Bitwie Warszawskiej. Obaj są kawalerami orderu Virtuti Militari i wielu innych odznaczeń, przyznanym im za odwagę i zasługi w walce.

Pani Zofia przechowuje pamiątki po wujach – unikalne fotografie, przedwojenne publikacje na ich temat, ordery, którymi zostali odznaczeni za bohaterstwo. Jedną z najważniejszych pamiątek jest portret kapitana Stefana Pogonowskiego z przypiętym do niego orderem Virtuti Militari (kapitan Pogonowski otrzymał order Virtuti Militari dwukrotnie). Ten, przypięty do portretu przyznano mu pośmiertnie, krzyż Virtuti Militari – jak opowiada p. Zofia – przypinał gen. Władysław Sikorski. Order nigdy nie był zdjęty z portretu.

 

Oceń publikację: + 1 + 5 - 1 - 0

Obserwuj nasz serwis na:

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników portalu. Redakcja portalu www.tulodz.com nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Alert TuŁódź

Byłeś świadkiem wypadku? W Twojej okolicy dzieje sie coś ciekawego? Chcesz opublikować recenzję z imprezy kulturalnej? Wciel się w rolę reportera www.tulodz.com i napisz nam o tym!

Wyślij alert

Sonda

Namierzanie przez policję z powietrza (przez śmigłowce, drony) na autostradzie kierowców łamiących przepisy jest:






Oddanych głosów: 1114